Blog

Yapay zeka (AI) dil eğitmeni olan sistemlerin reklamları sosyal medyada sizin de karşınıza mutlaka çıkmıştır. Yapay zeka araçlarının çıkmasıyla bir dönem çok popülerlerdi. Hatta bir ara adeta taciz gibi her yerdelerdi.

AI karakterlerle sohbet etmek, bilgisayarın sizi “öğretmen gibi” yönlendirmesi, hızlı geri bildirim verme vaadi… Tüm bunlar, özellikle pandemi sonrası dönemde kullanıcıları fazlasıyla cezbetti. Ancak kısa süre içinde bu sistemlerin şöhreti sönmeye başladı. Biz bu konuya yabancı dil öğrenme açısından bakacağız. Çünkü dil öğrenme, yapay zekanın sunduğu kadar mekanik bir süreç değildir; insani temas, duygu, güven ve motivasyon gerektirir.

AI sistemlerinin en önemli problemi, hatalı yönlendirme ve bağlamdan kopuk cevaplar verme eğilimidir. Telaffuz örneklerinden gramer açıklamalarına kadar birçok noktada hâlâ insanla yarışabilecek düzeyde değiller. Üstelik bu hatalar sürekli tekrarlandığında, özellikle yeni başlayanlarda yanlış öğrenme riskini artırır. Birçok kullanıcı, yapay zeka ile pratik yaparken “yanlış ifadelerin doğruymuş gibi öğretilmesinden” şikayet ediyor. AI ile yabancı eğitimi konusundaki en önemli üç problemi gelin birlikte inceleyelim.

1. Gizlilik ve Güvenlik

Yetişkinler bile AI sistemlerine ne bilgi verdiklerini çoğu zaman fark etmezken, çocukların bu platformlarda ne söylediğini takip etmek neredeyse imkansız. Çocuklar bazen özel hayatına dair bilgiler, aile içi durumlar veya paylaşmaması gereken detayları AI öğretmenlere açıklayabiliyor. Bu bilgiler şirketlerin veri havuzlarında depolanıyor mu? Nasıl kullanılıyor? Üçüncü taraflarla paylaşılıyor mu? Bu soruların net bir cevabı yok. Veliler için bu durum ciddi bir risk.

2. Gerçeklik Eksikliği

Tüm bunların ötesinde, yapay zeka hiçbir zaman gerçek bir öğretmenin sunduğu duygusal bağı, motivasyonu, sabrı ve pedagojik yaklaşımı sağlayamaz. Gerçek bir öğretmen, öğrencinin ruh halini anlar, ses tonundan çekingen olup olmadığını fark eder, ders temposunu öğrencinin ihtiyacına göre anında düzenler. Çocuklar için bu bağ çok daha önemlidir; sevdiği bir öğretmenle derse girmek, öğrenme isteğini doğrudan artırır. Bir AI karakterin ise bu bağı kurması mümkün değildir.

3. Sürdürülebilirlik ve Verim

Birçok kişinin AI sistemlerden gerçek eğitmenli sistemlere geçmesinin nedeni tam da budur. Gerçek bir eğitmenle yapılan bire bir dersler, yanlışları anında düzeltir, öğrenciyi cesaretlendirir, doğal bir sohbet ortamı sağlar ve konuşma kaslarını gerçek bağlamda çalıştırır. AI araçları elbette tamamlayıcı olabilir; ancak sürdürülebilir ve güvenilir gelişim için temel öğrenme insanla yapılmalıdır.

Çok sayıda çalışma ve anket, öğrencilerin büyük çoğunluğunun insan etkileşimini önemli bulduğunu raporluyor; örneğin bir saha çalışmasında %85’e varan bir oran “insan etkileşimi önemli” diyor. Sonuç olarak: dil, bir makineyle değil; bir insanla, gerçek bir eğitmenle öğrenilir. Çocuklar ve yetişkinler için en güvenli ve en verimli yol hâlâ insan odaklı online eğitmen sistemleridir.

Bir önceki yazımızda da bahsettiğimiz gibi İngilizceyi akıcı konuşmanın en etkili yolu, yıllardır bildiğimiz fakat çoğu kişinin uygulayamadığı bir yöntemden geçiyor: düzenli olarak yabancı biriyle konuşmak. Dil, kitaplarla değil, etkileşimle gelişen canlı bir beceri. Ne kadar çok duyarsanız, konuşursanız ve hata yapmaktan korkmadan pratik yaparsanız, o kadar hızlı ilerlersiniz. Küçük yaşlardan itibaren dile maruz kalmak bu yüzden önemli; çünkü beyin, duymaya alıştığı dili doğal olarak taklit etmeye başlar. Bebekten konuşmayı öğrendiğimiz gibi yani.

Bugün bu ihtiyacı karşılayan birçok uygulama var ama hem uygun fiyatlı hem de yerli ve güvenilir bir seçenek bulmak herkes için kolay olmuyor. İşte ben de araştırırken Qarint‘i buldum. Yabancı eğitmenlerle bire bir konuşma pratiği yapmanızı sağlayan Qarint, kullanıcı dostu yapısı ve ulaşılabilir fiyatlarıyla hoşuma gitti. Üstelik ücretsiz 20 dakikalık deneme dersi sunarak herkesin rahatça deneyimlemesine imkan tanıyor. İnsan birkaç dakika da olsa İngilizce konuşabilince motive oluyor zaten.

Çocuklar içinse durum daha da özel. Kendi yaşadığımız konuşma zorluğunu çocuklarımıza yaşatmak istemiyoruz. Qarint’in çocuklara özel uzman eğitmenleri, miniklerin dili eğlenceli bir şekilde duymasını, taklit etmesini ve zamanla kendiliğinden konuşmaya başlamasını sağlıyor.Akıcı İngilizce konuşmak imkansız değil; sadece doğru yöntem ve düzenli pratik gerekiyor. İngilizceyi hayatınıza gerçekten katmak istiyorsanız, ertelemeden başlamak çok önemli.

Yıllarca okulda İngilizce eğitimi alıyoruz ama çoğumuz hâlâ akıcı bir şekilde konuşamıyoruz. Cümle kurarken duraklıyor, kelimeleri hatırlamaya çalışıyor, hatta çoğu zaman hiç konuşmamayı tercih ediyoruz. Peki neden? Bunun cevabı, eğitim sistemimizin dil öğretme biçiminde gizli.

Okullarda İngilizce, bir iletişim aracı olarak değil, sınavdan geçmek için ezberlenmesi gereken bir ders olarak öğretiliyor. Yıllarca fiil çekimleri, gramer kuralları ve test sorularıyla uğraşıyoruz ama konuşma pratiğine neredeyse hiç yer verilmiyor. Öğrenciler hata yapmaktan korktuğu için konuşmaktan çekiniyor, öğretmenler de genellikle doğruyu söylemeye odaklanıyor. Oysa dil, hata yapmadan değil, hata yaparak öğrenilir.

Bir diğer neden, İngilizceyi hayatımızdan ayrı bir alan gibi görmemiz. Dili “ders” olarak görüyor, sınav bittikten sonra bir kenara bırakıyoruz. Oysa dil, yaşanarak öğrenilen bir beceridir. Günlük hayatta kullanmadığımız sürece öğrendiklerimiz unutulur, kelimeler paslanır. İngilizce öğrenmenin en etkili yolu, onu hayatın doğal bir parçası haline getirmektir.

Sonuç olarak, konuşamıyor olmamızın nedeni yeteneksizlik değil, yanlış yöntemdir. Okuldaki bilgi temeli değerli olsa da konuşma pratiği olmadan işe yaramaz. İngilizce öğrenmek bir süreçtir; sabır, tekrar ve süreklilik ister. Doğru yöntemlerle ve düzenli çalışmayla herkes akıcı konuşabilir.

Evde kendi kendinize uygulayabileceğiniz 5 basit öneri:

1️⃣ Günde 10 dakika konuşun: Ayna karşısında ya da telefon kaydıyla İngilizce konuşun. Hataları dert etmeyin, akıcılığa odaklanın.

2️⃣ Dizi veya YouTube videolarını İngilizce altyazıyla izleyin: Hem kulak alışır hem telaffuz gelişir.

3️⃣ İngilizce günlük tutun: Basit cümlelerle başlayın, düzenli yazmak düşünceleri İngilizce kurmayı öğretir.

4️⃣ Konuşma uygulamaları kullanın: Dünyanın farklı yerlerinden insanlarla yazışın ya da konuşun. Yabancı eğitmenlerle İngilizce konuşma eğitimi verilen birçok uygulama var.

5️⃣ Telefon ve sosyal medya dilini İngilizce yapın: Günlük alışkanlıklarınız bile fark yaratır.

Unutmayın, İngilizce öğrenmek bir maraton. Küçük ama sürekli adımlar, zamanla büyük farklar yaratır.